Winst- en verliesrekening (resultatenrekening)

Wat is een winst- en verliesrekening?

Een winst- en verliesrekening is een overzicht van de omzet, kosten en winst of verlies van een onderneming gedurende een bepaalde periode. Die periode is meestal een jaar maar kan ook een kwartaal of maand zijn.

Wat is een resultatenrekening?

Een resultatenrekening is een andere term voor winst- en verliesrekening. Het totaal aan opbrengsten is al het geld dat is binnengekomen. Bijvoorbeeld als je een product verkoopt, of een klus hebt gedaan voor een klant. De kosten zijn alle uitgaven die je bedrijf heeft gedaan, al het geld dat je hebt betaald dus. In de resultatenrekening trek je alle kosten van je opbrengsten af. Is dit een positief resultaat dan maak je winst, bij een negatief bedrag is er verlies.

Waarom is een winst- en verliesrekening belangrijk?

Een winst- en verliesrekening is belangrijk voor goed inzicht in de financiële gezondheid van je bedrijf. Je ziet met de winst- en verliesrekening:

• Hoeveel omzet je hebt behaald;
• Hoeveel kosten je hebt gemaakt;
• Of je winst of verlies hebt gemaakt.

Goed inzicht in de financiële gezondheid van je onderneming is belangrijk om:

• Strategische beslissingen te nemen zoals het verhogen van je prijzen;
• De groei en stabiliteit van je onderneming te beoordelen;
• Je bedrijfsresultaat te vergelijken met andere perioden.

Hoe stel je een winst- en verliesrekening op?

Er zijn verschillende manieren om een winst- en verliesrekening op te stellen. Je kunt het handmatig doen, of gebruikmaken van een boekhoudprogramma. Kies je ervoor je winst- en verliesrekening handmatig op te stellen, dan doe je dat zo:

1. Begin met het verzamelen van je gegevens.

Je hebt de volgende gegevens nodig om een winst- en verliesrekening op te stellen:

• De omzet van je bedrijf;
• De kosten van je bedrijf.

2. Sorteer je gegevens in categorieën.

Je kunt de kosten van je bedrijf in verschillende categorieën indelen. Een paar veel voorkomende categorieën zijn:

• Inkoopkosten;
• Personeelskosten;
• Marketingkosten;
• Administratiekosten.

3. Bereken de winst of het verlies van je bedrijf.

De winst of het verlies van je bedrijf bepaal je door de kosten van je omzet af te trekken.

Ben je niet handig met Excel of vind je dit moeilijk? Maar heb je wel graag jouw administratie foutloos en overzichtelijk? Maak dan gebruik van een online boekhoudprogramma. Met het online boekhoudprogramma van e‑Boekhouden.nl stel je met een paar klikken jouw winst- en verliesrekening samen.

Welke posten staan op een winst- en verliesrekening?

De posten op een winst- en verliesrekening zijn afhankelijk van het type bedrijf en de sector waarin je werkt. De meest voorkomende posten zijn:

• Omzet
• Kosten van verkochte goederen of diensten
• Personeelskosten
• Overige kosten, zoals huur, verzekeringen, marketing en administratie
• Afschrijvingen
• Rentelasten
• Winst of verlies

Voorbeeld winst- en verliesrekening

Hieronder een uitgebreid voorbeeld van een winst- en verliesrekening, met omzet uitgesplitst naar categorie en de weg van omzet naar nettowinst:

In dit voorbeeld haalt het bedrijf een totale omzet van € 100.000, met € 70.000 uit dienstverlening en € 30.000 uit productverkoop. Na aftrek van de kostprijs blijft er € 65.000 brutomarge over. Trek je daar de operationele kosten vanaf, dan hou je € 25.000 over voor afschrijvingen en rente. Uiteindelijk blijft er, na afschrijvingen, rentelasten en belasting, € 14.400 nettowinst over.

Dit voorbeeld laat meteen zien waarom een winst- en verliesrekening met alleen omzet en een paar kostenposten minder zegt: de stap van omzet naar nettowinst loopt via meerdere tussenresultaten. En die geven elk een ander soort inzicht in je bedrijf.

Verschillende modellen winst- en verliesrekening

Er zijn verschillende manieren om je winst- en verliesrekening op te stellen. De twee meest voorkomende modellen zijn het functionele model en het categorale model. Dit zijn ook de modellen waar de Kamer van Koophandel (KVK) mee werkt.

Functionele model

Het functionele model, ook wel functionele resultatenrekening, verdeelt de kosten op basis van de functie in het bedrijf. Bijvoorbeeld:

• Productie
• Verkoop
• administratie

Met het functionele model krijg je een gedetailleerd inzicht in de manier waarop de kosten van je onderneming worden gemaakt.

Categoraal model

Met het categorale model verdeel je de kosten op basis van de bijbehorende categorie. Een aantal van de meest voorkomende categorieën zijn:

• Inkoopkosten
• Personeelskosten
• Marketingkosten
• Administratiekosten

Je krijgt met het categorale model snel een globaal overzicht van de totale kosten van je onderneming.

Winst- en verliesrekening met of zonder btw?

Je vermeldt de btw niet op de winst- en verliesrekening. De btw is een belasting die je aan de overheid betaalt, en dus geen inkomstenbron voor je onderneming. De btw zet je wel op de balans en geef je apart aan in de btw-aangifte bij de Belastingdienst.