Home > Ondernemersinformatie > Wet DBA in 2026
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) actief. Wat jarenlang op de lange baan werd geschoven, speelt nu echt voor zzp'ers en de bedrijven die met hen werken. Ben jij zelfstandig ondernemer of geef jij als opdrachtgever regelmatig opdrachten aan zzp'ers? Dan is het slim om te weten waar je aan toe bent. We praten je bij.
De Wet DBA staat voor Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties. De wet bestaat sinds 2016 en verving destijds de VAR, de Verklaring Arbeidsrelatie. Onder de VAR was het eenvoudiger: zolang een zzp'er een geldige VAR kon laten zien zat de opdrachtgever goed. Met de Wet DBA zijn beide partijen verantwoordelijk voor de arbeidsrelatie en kijkt de Belastingdienst niet alleen naar wat er in het contract staat, maar ook hoe de samenwerking er in de praktijk uitziet.
Eigenlijk is dat heel simpel. Je werkt als zzp'er, maar de Belastingdienst ziet jou als werknemer. Je hebt een opdracht aangenomen en werkt als freelancer, maar achter de schermen voldoet die samenwerking aan de kenmerken van een gewoon dienstverband. En dat mag dus niet (meer).
Er zijn een aantal zaken die kunnen wijzen op schijnzelfstandigheid.
Hoe meer van deze punten opgaan, hoe groter de kans dat de Belastingdienst je ziet als schijnzelfstandige.
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op de Wet DBA. Dat betekent dat er gecontroleerd wordt of een zzp'er echt als zelfstandige werkt of eigenlijk in een verkapt dienstverband zit. De overheid kiest daarbij bewust voor een geleidelijke aanpak, de zogeheten zachte landing.
Voor zzp'ers zijn er ook gevolgen als de samenwerking wordt hergekwalificeerd als dienstverband. Denk aan het verlies van de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek en het alsnog verzekerd zijn voor werknemersverzekeringen zoals WW, ZW en WIA.
De handhaving begint dus rustig maar de ruimte wordt elk jaar kleiner. Nu actie ondernemen is slimmer dan wachten tot 2027.
Er is geen standaard checklist of garantie waarmee je je goed beschermt tegen schijnzelfstandigheid, maar zowel als zzp'er als opdrachtgever zijn er zaken die je nu al kunt regelen.
Laat als zzp'er zien dat je echt ondernemer bent. Werk voor meerdere opdrachtgevers, bepaal zelf hoe je je werk aanpakt, draag je eigen risico en zorg dat je tarief en werkwijze dat ook laten zien.
Als opdrachtgever is het slim om de samenwerkingen met zzp'ers kritisch te bekijken. Zowel het contract als de manier waarop de samenwerking er in de praktijk uitziet. Zijn er twijfels? Maak dan nu nieuwe afspraken en leg die goed vast. De Belastingdienst biedt via hetjuistecontract.nl een keuzehulp aan waarmee je snel kunt checken of een arbeidsrelatie door de beugel kan.
Vind je de boel nog allemaal wat onduidelijk? Dan ben je niet de enige. De Zelfstandigenwet moet daar verandering in gaan brengen. Het initiatiefwetsvoorstel werd in 2025 ingediend en heeft als doel vooraf duidelijk te maken wanneer iemand als zelfstandige mag werken en wanneer er sprake is van een dienstverband. In het coalitieakkoord van januari 2026 is vastgelegd dat de wet zo snel mogelijk wordt ingevoerd, maar de wet is nog altijd niet aangenomen. Tot die tijd blijft de huidige wetgeving gewoon gelden.
Wat je wel alvast kunt doen? Je administratie op orde brengen. Of je nu zzp'er bent of als opdrachtgever werkt met zelfstandigen, met e‑Boekhouden.nl houd je je boekhouding overzichtelijk en ben je voorbereid op wat er komen gaat. Lees meer in ons blog over de Zelfstandigenwet.
Geldt de Wet DBA ook voor mij als ik maar een paar zzp'ers inhuur? |
|||
|
Ja, de Wet DBA geldt voor iedere opdrachtgever die met zzp'ers werkt, ongeacht de omvang. Ook als je
af en toe iemand inhuurt voor een kleine klus kijkt de Belastingdienst naar hoe die samenwerking er in
de praktijk uitziet.
|
|||
Ik werk al jaren als zzp'er voor dezelfde opdrachtgever. Is dat een probleem? |
|||
|
Dat hoeft niet direct een probleem te zijn maar het is wel een van de signalen waar de Belastingdienst
naar kijkt. Als je daarnaast ook nog weinig vrijheid hebt in hoe je werkt en geen andere klanten hebt
is het slim om de situatie kritisch te bekijken.
|
|||
Kan ik een modelovereenkomst gebruiken om veilig te zitten? |
|||
|
Een goedgekeurde modelovereenkomst geeft vooraf meer zekerheid maar is geen garantie. De
Belastingdienst kijkt altijd naar de praktijk. Als de werkelijkheid niet overeenkomt met wat er op
papier staat biedt het contract geen bescherming. Bestaande goedgekeurde modelovereenkomsten blijven
geldig tot eind 2029 mits je er ook daadwerkelijk naar werkt.
|
|||
Kan de Belastingdienst ook over eerdere jaren naheffingen opleggen? |
|||
|
Naheffingen kunnen worden opgelegd over de periode vanaf 1 januari 2025. Over de jaren daarvoor kan de
Belastingdienst alleen optreden bij aantoonbare kwaadwillendheid of als eerdere aanwijzingen zijn
genegeerd.
|
|||
Wat gebeurt er als ik nu niets doe? |
|||
|
Dan loop je steeds meer risico. In 2025 en 2026 is de aanpak nog relatief mild maar vanaf 2027 vervalt
de zachte landing volledig. Dan kunnen boetes worden opgelegd zonder dat er sprake hoeft te zijn van
opzet. Nu actie ondernemen kost een paar uur. Een naheffing over meerdere jaren kost een stuk meer.
|
|||
Als je net begint als zzp'er of al een tijdje zelfstandig werkt, heb je de afgelopen tijd ongetwijfeld gehoord over de Zelfstandigenwet.
Als je personeel in dienst hebt, wil je weten wat je belastingvrij kunt vergoeden en wat het je kost als je dat niet goed regelt.
De meeste ondernemers kijken er niet naar uit, de boekhouding. Gelukkig valt het met het juiste boekhoudprogramma reuze mee.
Wil jij ook boekhouden en factureren op een manier die jij begrijpt? Ervaar zelf het gemak van ons boekhoudprogramma en probeer e‑Boekhouden.nl gratis en vrijblijvend uit.
Actie
