Financieel adviseur worden? Dit is wat je moet regelen

Financieel adviseur worden begint met de juiste diploma's op grond van de Wet op het financieel toezicht (Wft). In de meeste gevallen heb je daarnaast een vergunning nodig van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de toezichthouder op de Nederlandse financiële markten. Die vergunning krijg je niet alleen op basis van je diploma's, de AFM toetst ook je bedrijfsvoering, betrouwbaarheid en vakbekwaamheid. Dat maakt de start net wat uitgebreider dan bij de meeste andere zzp'ers, maar levert je ook werk op waarin vakbekwaamheid en vertrouwen je grootste kapitaal zijn. Dit stappenplan neemt je mee in het proces om financieel adviseur te worden, zodat je precies weet wat er op je pad komt.

Inhoudsopgave

• In 7 stappen naar je eigen advieskantoor
• De boekhouding van een financieel adviseur
• Waarom financieel adviseur worden?
• Niches binnen financieel advies
• Veelvoorkomende uitdagingen
• Tips voor een succesvolle start
• Veelgestelde vragen over wat je moet regelen als startend financieel adviseur

In 7 stappen naar je eigen advieskantoor

Van je Wft-diploma tot je eerste klant. Financieel adviseur worden duurt wat langer dan bij de meeste andere starters, simpelweg omdat er meer bij komt kijken. Deze zeven stappen brengen je van plan naar een advieskantoor.

1. Behaal je Wft-diploma's. Voor elk financieel product waarin je wilt adviseren, hypotheken, verzekeringen, pensioenen, vermogen, heb je een apart Wft-diploma nodig. Kijk op de website van het CDFD (het exameninstituut dat namens de overheid toezicht houdt op de Wft-examens) welke diploma's bij jouw niche horen.
2. Vraag een AFM-vergunning aan. Wil je zelfstandig adviseren, dan heb je in de meeste gevallen een eigen vergunning nodig. Werk je liever onder de vergunning van een werkgever? Dan hoef je zelf niets aan te vragen. Ook aansluiten bij een collectieve vergunninghouder is een optie, dat is een organisatie die meerdere ondernemingen onder haar eigen AFM-vergunning laat meelopen. Vraag je toch je eigen vergunning aan, ruim dan extra tijd in. De AFM toetst je vakbekwaamheid, betrouwbaarheid en bedrijfsvoering. Zo'n traject duurt al snel enkele maanden.
3. Kies je niche. Specialiseer je in bijvoorbeeld hypotheken, pensioenen, vermogensbeheer of mkb-advies. Een duidelijke niche maakt je makkelijker vindbaar en geloofwaardiger richting klanten.
4. Schrijf een ondernemingsplan. Naast de gebruikelijke onderdelen (doelgroep, prijsstelling, financiering) is het voor de AFM-aanvraag ook relevant. Zij toetsen namelijk of je bedrijfsvoering solide is opgezet.
5. Regel je KVK-inschrijving, rechtsvorm en verzekeringen. De meeste zelfstandige adviseurs kiezen een eenmanszaak. Voor de meest voorkomende categorieën, zoals hypotheken, verzekeringen en vermogen, is een beroepsaansprakelijkheidsverzekering wettelijk verplicht.
6. Werf je eerste klanten. Bouw zichtbaarheid op via je netwerk, lokale aanwezigheid of samenwerkingen met verwijzers zoals makelaars of accountants.
7. Richt je boekhouding in. Btw, provisie-inkomsten en dossierplicht vragen om een net iets andere administratie dan bij een gewone dienstverlener.

De boekhouding van een financieel adviseur

Je klanten vertrouwen erop dat jij hun financiën op orde hebt, dus mag je zelf niet achterblijven met je eigen administratie. De boekhouding van financieel adviseurs wijkt op een paar punten af van die van een gewone dienstverlener: het provisieverbod voor complexe producten, de btw-behandeling van bemiddelen versus adviseren en een aparte dossier- en bewaarplicht.

Provisie versus uurtarief

Voor complexe producten zoals hypotheken, pensioenen en levensverzekeringen geldt sinds 2013 een provisieverbod. Je mag hiervoor geen vergoeding meer ontvangen van de aanbieder, de klant betaalt je rechtstreeks, bijvoorbeeld via een uurtarief of vast tarief. Bij schadeverzekeringen en consumptief krediet mag provisie nog wel. Weet dus eerst onder welk regime jouw niche valt, dat bepaalt of provisie voor jou überhaupt een optie is.

Of je nu via provisie of rechtstreeks door je klant wordt betaald, dat bepaalt op zich niet of je btw moet rekenen. Veel starters denken van wel, maar de btw-vrijstelling hangt af van de aard van je werkzaamheden (bemiddelen versus adviseren), niet van hoe je wordt betaald.

Btw: bemiddelen is vrijgesteld, adviseren niet

Bemiddel je daadwerkelijk bij het tot stand komen van een verzekering, hypotheek of belegging? Dan is die dienst vrijgesteld van btw. Geef je puur advies zonder dat dit gericht is op bemiddeling, dan reken je 21% btw. In de praktijk is dit onderscheid niet altijd zwart-wit: advies dat wél gericht is op een uiteindelijke bemiddeling, maar daar niet toe leidt, kan soms nog steeds vrijgesteld zijn. Twijfel je over jouw specifieke situatie, raadpleeg de Belastingdienst.

Voor je boekhouding betekent dit dat je per factuur of dienst moet vastleggen of het om bemiddeling of om advies gaat, zodat je de juiste btw-behandeling toepast. Diensten die niets met bemiddeling te maken hebben, zoals losstaande financiële planning of administratie, zijn btw-belast. Datzelfde geldt voor individueel vermogensbeheer, ook als je dit in hetzelfde abonnement aanbiedt als je bemiddelingswerk. Beheer je juist een gezamenlijk beleggingsfonds voor meerdere klanten, dan geldt daar wél een vrijstelling voor. Splits je diensten dus duidelijk op je facturen.

Dossier- en bewaarplicht

Naast de algemene bewaarplicht van 7 jaar die voor elke onderneming geldt, moet je als Wft-vergunninghouder gegevens over je advies minimaal 5 jaar bewaren, als dat advies heeft geleid tot een overeenkomst met de klant (artikel 32a Bgfo). De AFM kan dit dossier opvragen om te controleren of je zorgplicht is nagekomen.

Waarom financieel adviseur worden?

Financieel advies is een vak waar persoonlijk contact er nog steeds toe doet. Mensen die op het punt staan een grote financiële beslissing te nemen, willen liever een adviseur die met ze meedenkt dan een online rekentool. Als financieel adviseur vertaal jij complexe cijfers naar persoonlijke doelen. Zodat een nieuw huis, een goed geregeld pensioen of vermogensopbouw een stuk toegankelijker wordt.

De adviesmarkt verandert voortdurend, met periodes van consolidatie en overnames. Dat betekent dat er voor jou als starter regelmatig ruimte ontstaat, vooral als je je specialiseert in een duidelijke niche in plaats van te concurreren met grote, brede advieskantoren.

Niches binnen financieel advies

Binnen financieel advies bestaan een paar duidelijke specialisaties. Waar de een zich volledig richt op hypotheken, bouwt de ander een praktijk op rond pensioenadvies voor ondernemers. Deze vijf richtingen komen het meest voor.

• Hypotheekadvies. Begeleiding van klanten bij het kiezen en afsluiten van financiering voor hun woning.
• Pensioenadvies. Zowel particulieren als ondernemers helpen bij een financieel plan voor later.
• Vermogensbeheer. Adviseren over beleggen en het laten groeien van kapitaal. Dit is een niche met eigen diploma-eisen.
• Mkb-advies. Specifiek adviseren van ondernemers, bijvoorbeeld op het gebied van bedrijfsfinanciering of verzekeringen.
• Financieel plannen. In plaats van één product behandel je de volledige financiële situatie van een klant integraal. Van inkomen en vermogen tot hypotheek en pensioen. Dit vraagt om een aparte certificering (CFP®) via de Federatie Financieel Planners.

Veelvoorkomende uitdagingen

Een aantal uitdagingen speelt de hele looptijd van je onderneming, niet alleen bij de start. Dit zijn de drie die starters het vaakst onderschatten.

• Het vergunningstraject. Dit kost tijd en vraagt om zorgvuldige voorbereiding, onderschat de doorlooptijd niet in je planning.
• Compliance. Als vergunninghouder moet je altijd voldoen aan zorgplicht en dossiervorming. Ook je vakbekwaamheid staat nooit stil: elke drie jaar moet je PE-examens halen om je adviesbevoegdheid te behouden, mis je die deadline, dan mag je (tijdelijk) niet meer adviseren. Dit is geen eenmalige klus, maar een structureel onderdeel van je bedrijfsvoering.
• Acquisitie in een vertrouwensberoep. Klanten kiezen een financieel adviseur vaak op aanbeveling. Bouw daarom vanaf dag één aan zichtbaarheid en referenties.

Tips voor een succesvolle start

Een goede voorbereiding is het verschil tussen een soepele start en onnodige vertraging. Deze drie tips helpen je meteen op de juiste weg.

1. Sluit je aan bij een brancheorganisatie. Er zijn verschillende organisaties die startende adviseurs praktische ondersteuning, actuele wet- en regelgeving en een netwerk van vakgenoten aanbieden. Handig zolang je de compliance-kant van het vak nog aan het uitbouwen bent.
2. Bepaal bewust je prijsmodel. Voor complexe producten zoals hypotheken, pensioenen en levensverzekeringen geldt een provisieverbod: de klant betaalt je rechtstreeks. Alleen bij schadeverzekeringen en consumptief krediet mag je nog via provisie werken. Weet dus vooraf onder welk regime jouw niche valt.
3. Plan je PE-examens ruim voor de deadline. Je Wft-diploma's blijven alleen geldig als je op tijd de vereiste Permanente Educatie-examens haalt. Als je tot het laatste moment wacht, loop je het risico dat je (tijdelijk) niet vakbekwaam bent om te adviseren, met alle gevolgen van dien voor je vergunning.

Beheer jouw boekhouding als financieel adviseur eenvoudig met e‑Boekhouden.nl

Van provisie-inkomsten tot btw-vrijgestelde bemiddeling: met e‑Boekhouden.nl houd je je administratie overzichtelijk bij, ook als je verschillende btw-tarieven door elkaar factureert. Check ook of je in aanmerking komt voor de zelfstandigenaftrek of de kleineondernemersregeling.

Gratis uitproberenZonder verplichtingen